आपल्या देशातील अनेक कुटुंबांकडे आजही स्वतःचे पक्के घर नाही. काहींकडे घर असले तरी ते अत्यंत मोडकळीस आलेले किंवा त्यांच्या उत्पन्नाच्या आवाक्याबाहेर आहे. अशा गरजू नागरिकांसाठी केंद्र शासनाने पंतप्रधान आवास योजना – सर्वांसाठी घर (PMAY) ही महत्त्वाकांक्षी योजना सुरू केली आहे.
पंतप्रधान आवास योजना म्हणजे काय?
केंद्र सरकारने २०१५ मध्ये सुरू केलेली ही योजना गरीब, आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल (EWS), अल्प उत्पन्न गट (LIG) आणि मध्यम उत्पन्न गट (MIG) कुटुंबांना किफायतशीर पक्के घर उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशाने राबवली जात आहे.
ही योजना शहरी आणि ग्रामीण अशा दोन्ही भागांसाठी लागू आहे.
योजनेचे प्रकार
1️⃣ PMAY-Urban (PMAY-U) – शहरी भागातील नागरिकांसाठी
2️⃣ PMAY-Gramin (PMAY-G) – ग्रामीण भागातील नागरिकांसाठी
योजनेची ठळक वैशिष्ट्ये
शहरी भागातील गरीब व मध्यमवर्गीय कुटुंबांना घरासाठी आर्थिक अनुदान
ग्रामीण भागात पक्के घर बांधण्यासाठी थेट मदत
अनुदानाची रक्कम थेट लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात जमा
घरकुलामध्ये पिण्याचे पाणी, वीज, स्वच्छतागृह अशा मूलभूत सुविधा
महिलांना घराच्या मालकीत प्राधान्य
PMAY-Urban अंतर्गत प्रमुख घटक (Verticals)
🔹 CLSS – Credit Linked Subsidy Scheme
घरासाठी बँकेकडून कर्ज घेणाऱ्या लाभार्थ्यांना व्याजावर सवलत.
🔹 ISSR – In-Situ Slum Redevelopment
झोपडपट्टी भागांचा पुनर्विकास करून पक्की घरे उपलब्ध करून देणे.
🔹 AHP – Affordable Housing in Partnership
राज्य शासन व खासगी भागीदारीतून किफायतशीर घर प्रकल्प.
🔹 BLC – Beneficiary Led Construction
ज्यांच्याकडे स्वतःची जमीन आहे किंवा घर दुरुस्त करायचे आहे, त्यांना आर्थिक मदत.
अर्ज कसा करावा? 📝
1️⃣ अधिकृत वेबसाइटवर ऑनलाइन अर्ज : pmaymis.gov.in
2️⃣ आवश्यक कागदपत्रे :
आधार कार्ड
उत्पन्नाचा दाखला
बँक खाते तपशील
3️⃣ अर्जासाठी स्थानिक नगरपरिषद / ग्रामपंचायत / पंचायत समिती कार्यालयातून मार्गदर्शन मिळू शकते.
संपर्क व माहिती
योजनेबाबत अधिक माहितीसाठी नागरिकांनी जवळच्या
➡️ महसूल कार्यालय
➡️ पंचायत समिती
➡️ महापालिका / नगरपरिषद
येथे संपर्क साधावा.
✅ निष्कर्ष
पंतप्रधान आवास योजना ही केवळ घर बांधण्याची योजना नसून, सामान्य नागरिकांना सुरक्षित, सन्मानाने जगण्यासाठी आधार देणारी योजना आहे. पात्र लाभार्थ्यांनी वेळेत अर्ज करून या योजनेचा लाभ घ्यावा.